10 bức tượng Phật lớn nhất thế giới hiện nay – ALONGWALKER

Từ thuở xa xưa những bức tượng Phật hùng vĩ không chỉ là di sản của nhân loại mà còn là địa danh du lịch tâm linh thu hút hàng triệu du khách trên toàn thế giới. Có vô vàn những bức tượng Phật trên toàn thế giới nhưng chủ yếu đều tập trung ở khu vực Châu Á như: Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Myanmar, Việt Nam. Dưới đây là những bức tượng Phật lớn nhất hiện nay được ghi nhận trên toàn thế giới.

Tượng Phật Dordenma – Vương quốc Bhutan

  • Vị trí: Thimphu
  • Quốc gia: Vương quốc Bhutan

Tượng Phật ngồi khổng lồ ở Vương quốc Bhutan được làm bằng đồng và mạ vàng, ngắm nhìn từ xa rất điển hình nổi bật. Tượng Phật tọa lạc trên đỉnh ngọn đồi ở Công viên Tự nhiên Kuensel Phodrang, hướng nhìn của tượng Phật xuống lối phía Nam vào Thung lũng Thimphu. Tương truyền ở Vương quốc Bhutan, tượng Phật được thiết kế xây dựng để thực thi một lời tiên tri cổ xưa rằng khi bức tượng được triển khai xong sẽ mang lại ánh hào quang của độc lập và niềm hạnh phúc đến toàn thế giới. Ngoài ra, bức tượng được cho là đã được đề cập đến bởi Guru Padmasambhava, được nhiều người gọi là “ Đức Phật thứ hai, ” vào thế kỷ thứ tám. Chúng ta không hề biết chắc lời tiên tri có phải thực sự hay không, tuy nhiên hành khách trên toàn thế giới hoàn toàn có thể đến đây chiêm ngưỡng và thưởng thức tượng Phật khổng lồ Dordenma và 120.000 tượng Phật nhỏ hơn được lưu giữ bên trong tượng Phật Dordenma .
Bức tượng Phật Thích Ca khổng lồ này có chiều cao 51,5 m, trở thành một trong những bức tượng Phật lớn nhất thế giới. Tượng được làm bằng đồng, thếp vàng. 125.000 bức tượng Phật nhỏ hơn đã được đặt bên trong bức tượng Phật Dordenma. 100.000 bức tượng cao 20,32 cm và 25.000 bức tượng cao 30,48 cm. Giống như tượng Phật lớn, hàng ngàn tượng phật nhỏ này cũng được mạ vàng và làm bằng đồng, một nguyên do chính khiến bức tượng tiêu tốn gần 100 triệu đô la để thiết kế xây dựng khi nó được kiến thiết xây dựng vào năm năm ngoái để tôn vinh sinh nhật lần thứ 60 của Jigme Singye Wangchuck, vị vua thứ tư của Bhutan .

10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Tượng Phật Dordenma – Vương quốc Bhutan

Đại tượng Phật Linh Sơn – Trung Quốc

  • Vị trí: Long Sơn
  • Quốc gia: Trung Quốc

Tượng Phật Dordenma – Vương quốc BhutanĐại tượng Phật Linh Sơn được thiết kế xây dựng bằng đồng, cao 88 m, thậm chí còn cao hơn 17 mét so với Lạc Sơn Đại Phật ở Tứ Xuyên và nặng khoảng chừng 700 tấn. Đại tượng Phật được triển khai xong vào năm 1996 và để đến được vị trí của tượng Phật, hành khách sẽ phải đi qua 99 bậc thang. Việc thiết kế xây dựng Đại Phật Linh Sơn do cựu quản trị Thương Hội Phật giáo Trung Quốc đảm nhiệm. Ý tưởng đầy cảm hứng của ông “ Năm vị Phật vĩ đại ở năm phương hướng của Trung Quốc ” đã có tác động ảnh hưởng lớn đến sự tăng trưởng của Phật giáo Trung Quốc. Đại tượng Phật Linh Sơn nằm sâu trong dãy Long Sơn, là TT của một Công viên chủ đề Phật giáo gồm : Cung điện Brahma, Năm Mudra Mandala, Cửu long tắm Thích Ca Mâu Ni và Chùa Xiangfu. Mặc dù nằm sâu trong dãy núi nhưng nhìn từ xa, hành khách hoàn toàn có thể thấy được hàng loạt Đại tượng Phật Linh Sơn kì vĩ và bình thản nhìn xuống phía dưới .
Tượng Phật khổng lồ Linh Sơn hay Phật Linh Sơn, là một trong những hình tượng của thành phố Vô Tích nằm ở bờ bắc của Thái Hồ. Theo những hành khách đã từng có thời cơ đến đây, thời gian thích hợp nhất để du lịch đến Đại tượng Phật Linh Sơn và Công viên Phật giáo là vào mùa thu. Tay phải của tượng được nâng lên với lòng bàn tay hướng ra ngoài. Tay trái của tượng giữ con dấu điều ước và một lần nữa lòng bàn tay hướng ra ngoài biểu lộ sự cho đi niềm hạnh phúc. Mỗi dịp năm mới, người dân Trung Quốc lại tụ tập để tổ chức triển khai Lễ kỷ niệm chuông lớn. Người ta tin rằng việc đánh chuông sẽ mang lại suôn sẻ và xua tan đi những điều xấu số cho những ai tham gia .
Đại tượng Phật Linh Sơn – Trung Quốc

Đại tượng Phật Monywa – Myanmar

  • Vị trí: Monywa
  • Quốc gia: Myanmar

Monywa nằm cách Mandalay khoảng chừng 138 km hướng về phía Tây Bắc và tượng Phật ở đây không chỉ 1 mà 2. Bộ đôi tượng Phật là tượng Laykyun Sekkya và tượng phật nằm vô cùng kì vĩ này gồm : một tượng đứng cao 116 m và một tượng nằm dài 90 m. Tượng Phật nằm ở Monywa lúc bấy giờ cũng đang là tượng Phật nằm lớn nhất thế giới lúc bấy giờ. Tượng Phật đứng được gọi là Laykyun Setkyar và hành khách sẽ bị choáng ngợp bởi độ cao của tượng Phật khi ngắm nhìn từ phía dưới. Tượng Phật đứng Bodhi Tataung Laykyun Sekkya là bức tượng cao thứ hai trên thế giới và tượng Phật cao thứ hai. Bức tượng nằm ở phía sau của một khu vực tôn giáo lớn với những cây bồ đề, khu vườn chứa hàng trăm vị Phật ngồi và một bức tượng Phật nằm khổng lồ nằm trước Laykyun Sekkya .
Tượng Laykyun Sekkya được kiến thiết xây dựng vào năm 1995 và triển khai xong vào năm 2008, là bức tượng Phật cao thứ hai trên thế giới sau Phật chùa Mùa Xuân ở Trung Quốc. Trên núi Banda vah ở tu viện Bodhi Tahtaung, một bức tượng Phật Ngồi cũng đang được kiến thiết xây dựng để hoàn thành xong tâm nguyện sau cuối của Sayadaw Gyi. Tượng Phật Nằm được thiết kế xây dựng vào năm 1991 có chiều dài 101,5 m, rỗng bên trong bức tượng và được tọa lạc Biên niên sử vĩ đại của Đức Phật. Bộ đôi tượng Phật Monywa sở hữu bộ sưu tập gồm 9000 bản khắc minh họa cuộc sống Đức Phật, được đặt ở một khoảng trống phía sau bức tượng, lôi cuốn hàng triệu triệu hành khách trên toàn thế giới đến chiêm ngưỡng và thưởng thức .

10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Đại tượng Phật Monywa – Myanmar

Tượng Phật Di Lặc Cười – Việt Nam

  • Vị trí: Mỹ Tho
  • Quốc gia: Việt Nam

Đại tượng Phật Monywa – MyanmarPhật Di Lặc Cười là một hình tượng khá phổ cập trong những mái ấm gia đình và trẻ nhỏ ở Nước Ta. Tượng Phật Di Lặc Cười tọa lạc tại chùa Vĩnh Tràng, Mỹ Tho với hình tượng nổi bật nụ cười rộng và chiếc bụng to lớn của Ngài mang đến sự vui tươi, thanh thản cho những ai đến thăm quan ngôi chùa này. Chùa Vĩnh Tràng có ba pho tượng Phật khổng lồ. Đức Phật đứng tượng trưng cho Đức Phật A Di Đà, người tượng trưng cho phúc lạc và lòng từ bi tột cùng. Phật Cười tượng trưng cho niềm hạnh phúc và như mong muốn và đã trở thành một vị thần cho vận may trên khắp thế giới. Tượng Phật nằm tượng trưng cho Đức Phật Gautama trước khi ngài nhập niết bàn .
Chùa Vĩnh Tràng, Mỹ Tho nơi có tượng Phật Di Lặc Cười là một ngôi chùa Phật giáo nổi bật với những yếu tố : thanh thản, trầm lặng và tôn kính. Một điểm du lịch luôn lôi cuốn hàng triệu Phật tử trên khắp cả nước đến du lịch thăm quan. Ngôi chùa to lớn nằm trên hai mẫu vườn được cắt tỉa cẩn trọng và những cây ăn quả. Ý tưởng thiết kế xây dựng ngôi đền thuộc về quận trưởng Bùi Công Đạt vào đầu thế kỷ 19. Sau khi cụ Bùi mất, sư trụ trì Thích Huệ Đăng chủ trì phần kiến thiết xây dựng còn lại của chùa và đặt tên là Vĩnh Tràng. Ngôi đền được triển khai xong vào năm 1850, nhưng chỉ một thập kỷ sau, ngôi đền đã bị hư hại nặng nề khi lực lượng thực dân Pháp xâm lược nước ta. Chùa Vĩnh Tràng được nhà nước Nước Ta công nhận là di tích lịch sử lịch sử dân tộc văn hóa truyền thống cấp vương quốc năm 1984 và là một trong những điểm lôi cuốn khách du lịch lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long lúc bấy giờ .
10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Tượng Phật Di Lặc Cười – Việt Nam

Đại tượng Phật Lạc Sơn – Trung Quốc

  • Vị trí: Tứ Xuyên
  • Quốc gia: Trung Quốc

Tượng Phật Di Lặc Cười – Nước TaĐại tượng Phật Lạc Sơn – Trung Quốc là một trong những điểm thăm quan nổi tiếng nhất ở Trung Quốc lôi cuốn hàng triệu người trên khắp thế giới. Tượng Phật khổng lồ Lạc Sơn là tượng Phật bằng đá lớn nhất thế giới, cao 71 mét. Tượng được chạm khắc trên sườn một ngọn núi ở phía đông của Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên. Tượng Phật khổng lồ Lạc Sơn là tác phẩm điêu khắc Phật cao nhất thế giới. Tượng Phật có đầu tượng cao 14,7 mét và chiều rộng 10 mét ; có 1.021 cái bánh trong cuộn tóc của Đức Phật ; còn mũi và lông mày của tượng có size 5,6 mét. Miệng và mắt tượng rộng 3,3 mét ; cổ dài 3 mét ; vai tượng rộng 24 mét ; ngón tay của tượng dài 8,3 mét ; và 100 người hoàn toàn có thể ngồi trên đôi chân của tượng .
Chỉ riêng khu vực này đã khiến thành phố Lạc Sơn trở nên nổi tiếng so với hành khách trên khắp thế giới. Những ghi chép về lịch sử vẻ vang cho thấy Đại tượng Phật đã mở màn được khắc tạc vào đá từ năm 713 trước công nguyên. Ý tưởng khắc tượng Phật vào đá được yêu cầu bởi một nhà sư, với kỳ vọng tượng Phật sẽ hướng dẫn tàu thuyền vượt qua mọi nguy hiểm trên dòng chảy của những con sông. Do không đủ ngân sách thiết kế xây dựng thời gian đó phải mất 90 năm để chạm khắc tượng Phật khổng lồ Lạc Sơn vào thời nhà Đường. Vào thời gian đó, việc thờ cúng Phật Di Lặc là phổ cập và người dân địa phương tin rằng tạc tượng hoàn toàn có thể mang lại cho họ sự tươi tắn và niềm hạnh phúc. Bức tượng Di Lặc này nằm quay mặt ra những dòng sông đang chảy hai tay đặt trên đầu gối, mắt nhìn ra dòng sông một cách bình yên .
10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Đại tượng Phật Lạc Sơn – Trung Quốc

Phật Quang Sơn – Đài Loan

  • Vị trí: Cao Hùng
  • Quốc gia: Đài Loan

Đại tượng Phật Lạc Sơn – Trung QuốcHoàn thành vào năm 2011, điểm thăm quan văn hóa truyền thống tôn giáo nổi tiếng này có diện tích quy hoạnh hơn 100 ha ở Cao Hùng. Tượng Phật lớn phía sau chính điện cao 108 mét, khiến nó trở thành bức tượng Phật ngồi bằng đồng cao nhất thế giới. Tượng Phật Thích Ca Mâu Ni cao 40 mét và chiếc bục để Tượng Phật lớn ngồi cũng cao hơn 10 mét. Tượng Phật A Di Đà – Quang Sơn nằm tại thành phố Cao Hùng, Đài Loan, ngôi chùa Phật giáo lớn nhất ở Đài Loan. Chùa Quang Sơn đồng thời cũng là trụ sở của trào lưu tôn giáo mới thôi thúc sự hình thành Phật giáo Nhân văn, được cho là mở màn từ năm 1967. Chùa Open trở lại cho công chúng vào năm 2001 và đã Open kể từ đó .

Bức tượng Phật mất hơn một năm để làm và hoàn thành vào năm 2011. Kể từ đó, nó đã trở thành một điểm thu hút khách du lịch cực kỳ nổi tiếng đối với cả những người theo đạo Phật và không theo đạo Phật. Ngoài ra, chùa còn có bức tượng Đại Phật đứng là điểm nổi bật của chùa Quang Sơn, nằm trên một ngọn đồi thấp khi bạn bước vào chùa. Bức tượng là cảnh phổ biến nhất ở chùa. Tượng Đại Phật đứng là một bức tượng Phật đứng khổng lồ được bao quanh bởi vô số tượng Phật nhỏ khác. Đây là bức tượng Phật đứng cao nhất Đông Nam Á, và 480 vị Phật nhỏ xung quanh bức tượng tượng trưng cho cuộc đời của Đức Phật. Đây là một phần đặc biệt của lịch sử và văn hóa Đài Loan và Phật giáo.

10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Phật Quang Sơn – Đài Loan

Tượng Phật đứng Bongeunsa – Hàn Quốc

  • Vị trí: Seoul
  • Quốc gia: Hàn Quốc

Phật Quang Sơn – Đài LoanBức tượng Phật đứng tọa lạc tại chùa Bongeunsa, Seoul – Nước Hàn. Được xây dựng vào năm 794 sau Công Nguyên, những tòa nhà đã được kiến thiết xây dựng lại nhiều lần trong nhiều thế kỷ. Lối vào ngôi đền là trải qua Cổng Chân lý, được bảo vệ bởi bốn người bảo vệ nhà vua. Điện thờ chính, Daeungjeon, có cửa lưới và được trang trí từ trong ra ngoài bằng những hình tượng và thẩm mỹ và nghệ thuật biểu lộ triết lý và lý tưởng Phật giáo. Đây là một bức tượng cực kỳ ấn tượng với hình dáng bình thản, nhìn về phía chân trời của thành phố tân tiến bậc nhất thế giới – Seoul. Tượng Phật bình an, yên bình trọn vẹn trái chiều với sự sinh động và bận rộn của Seoul .
Theo những ghi chép, tượng Phật cùng với chùa Bongeunsa đã trải qua những trận hỏa hoạn, bom đạn của cuộc chiến tranh và sự xâm lấn từ đô thị, tượng Phật vẫn đứng đó bình thản ngắm nhìn thành phố. Bức tượng khổng lồ của Đức Phật là một trong những hình tượng của chùa Bongeunsa. Cao tới 23 mét, bức tượng đồ sộ có vẻ như hoàn toàn có thể nhìn bao quát hàng loạt dân cư của thành phố. Với hơn 10.000 Fan Hâm mộ sùng đạo và hàng trăm hành khách quốc tế đến thăm hàng ngày. Gần đó là hội trường truyền kiếp nhất, Panjeon được kiến thiết xây dựng vào năm 1856, nơi lưu giữ hơn 3000 mộc bản 150 năm tuổi với kinh Phật và thẩm mỹ và nghệ thuật chạm khắc trên đó. Không chỉ vậy, hành khách đến thăm quan chùa Bongeunsa và tượng Phật còn có thời cơ tham gia “ Chương trình Lưu trú tại Chùa ” và được thưởng thức đời sống của một nhà tu hành .
10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Tượng Phật đứng Bongeunsa – Hàn Quốc

Gal Gal Viharaya – Sri Lanka

  • Vị trí: Polonnaruwa
  • Quốc gia: Sri Lanka

Tượng Phật đứng Bongeunsa – Nước Hàn

Bức tượng Phật Gal Gal Viharaya được khắc trên bề mặt của một khối đá granite và được đánh giá là một trong những hình tượng đẹp nhất của Đức Phật trên toàn thế giới. Bức tượng Phật này nằm trong một ngôi chùa bằng đá khổng lồ, bắc miền trung Sri Lanka. Tượng Phật tại Polonnaruwa, Sri Lanka là mẫu tượng Phật hoàn hảo nhất được đẽo từ đá rắn, là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Được chế tác dưới thời trị vì của Vua Parakramabahu (1153-1186 sau Công Nguyên), những bức tượng Gal Vihara vẫn đang được bảo toàn với vẻ đẹp hoàn hảo. Không thể phủ nhận rằng các nhà điêu khắc của Gal Vihara có kỹ năng và chuyên môn cao hơn trong nghệ thuật điêu khắc đá ở Sri Lanka. Những hình ảnh tại Gal Vihara đã mang lại một mức độ thức đỉnh cao hơn cho những người quan sát về nghệ thuật Phật giáo ở Sri Lanka.
Gal Vihara tại Polonnaruwa ở Sri Lanka được gọi là “Ngôi đền phía Bắc” vào thời kỳ đầu của lịch sử, là một quần thể hang động, có chiều dài khoảng 27 mét và chiều cao ở trung tâm là 10 mét và dốc về phía cuối, với các tác phẩm điêu khắc trên đá rắn ở bốn điện thờ. Gal Vihara, giống như nhiều ngôi đền Phật giáo khác của Sri Lanka, là một ngôi đền của Phật giáo Nguyên thủy. Sau đó, một lần nữa Gal Vihara chứng tỏ ảnh hưởng của Phật giáo Đại thừa trong thế kỷ 12. Du khách đến tham quan sẽ dễ dàng nhận ra hình tượng Đức Phật của Sri Lanka khá khác biệt so với hình tượng Đức Phật của các Quốc gia Châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan.

10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Gal Gal Viharaya – Sri Lanka

Tượng Phật nằm – Thái Lan

  • Vị trí: Bangkok
  • Quốc gia: Thái Lan

Gal Gal Viharaya – Sri LankaChùa Wat Pho có bộ sưu tập tượng Phật lớn nhất ở xứ sở của những nụ cười thân thiện và duy trì thương hiệu là TT giáo dục công cộng sớm nhất của quốc gia, chuyên về tôn giáo, khoa học và văn học. Wat Pho có tổng số ba tên gọi : Wat Pho, Wat Phra Chetun và Chùa Phật Nằm. Chùa nằm ở phía nam của Cung điện Hoàng gia, được thiết kế xây dựng vào năm 1782. Vị trí hiện tại của ngôi chùa từng là ngôi chùa Wat Photharam. Tượng Phật nằm tọa lạc tại chùa Wat Pho ở Bangkok, một ngôi chùa được nhìn nhận là bậc nhất ở Xứ sở nụ cười Thái Lan. Tượng Phật nằm được mạ vàng có chiều dài 46 m và cao 15 m. Mắt và chân của tượng Phật được trang trí cầu kỳ và tinh xảo bằng ngọc trai. Chân của tượng Phật Nằm dài 5 mét và được trang trí bằng laksana ( ký hiệu và ký tự tiếng Phạn Phật giáo ) của Đức Phật .
Chùa Wat Pho là một trong những ngôi chùa cổ nhất và lớn nhất tại Bangkok, là niềm tự hào với việc chiếm hữu số lượng tượng Phật nhiều nhất tại quốc gia Vương Quốc của nụ cười. Phần lớn kiến trúc của ngôi chùa mang phong thái Ayutthaya. Nhiều khu công trình kiến trúc khác trong khuôn viên chùa được mang về từ những di tích lịch sử trục vớt được của thị xã chùa Ayutthaya. Một trong những khu công trình đáng quan tâm nhất trong khuôn viên chùa là Tượng Phật Nằm, được thiết kế xây dựng vào năm 1848. Đây là tượng Phật lớn nhất ở Đất nước xinh đẹp Thái Lan. Ngoài những khu công trình kiến trúc bằng vàng, nội thất bên trong bằng đá cẩm thạch và tượng Phật, ngôi chùa còn có một cây bồ đề được cho là được trồng từ một phần của cây mà Đức Phật đã thành đạo .
10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Tượng Phật nằm – Thái Lan

Daibutsu – Nhật Bản

  • Vị trí: Kamakura
  • Quốc gia: Nhật Bản

Tượng Phật nằm – xứ sở của những nụ cười thân thiệnĐại tượng Phật Daibutsu tọa lạc tại Kamakura, Nhật Bản và được đúc bằng đồng từ năm 1252. Với chiều cao 11,4 mét và nặng tới 121 tấn, đây từ lâu đã trở thành bức tượng Phật bằng đồng cao thứ hai ở Nhật Bản, chỉ sau bức tượng ở chùa Todaiji. Do đặc trưng thời tiết và khí hậu ở Nhật Bản, Đại tượng Phật Daibutsu hoàn toàn có thể bị bao trùm bởi tuyết rơi hoặc bùng cháy rực rỡ với sắc hoa anh đào. Trải qua hàng loạt sự khắc nghiệt đến từ vạn vật thiên nhiên như sóng thần, động đất … Đại tượng Phật Daibutsu vẫn bình thản ngồi đó ngắm nhìn thế giới. Phía sau tượng Phật là Đại sảnh Kangetsu-do như một phần của hoàng cung hoàng gia ở Seoul thế kỷ 15 trước khi được chuyển lần tiên phong đến Tokyo và sau đó đến Kamakura .

Tương truyền Đại tượng Phật trước kia nằm trong khuôn viên của chùa Kotokuin, một ngôi chùa thuộc Phật giáo phái Jodo nhưng đã bị một cơn sóng thần tàn phá vào thế kỉ 15. Và đến bây giờ thì ngôi chùa đã không còn nữa nhưng tượng Phật Daibutsu vẫn ngồi đó, bình thản với đôi mắt nhắm lại. Kotoku-in là một ngôi chùa Phật giáo thuộc Giáo phái Jodo, một giáo phái truyền thống được thành lập bởi thầy tu Honen (1133–1212). Giáo lý của Honen nhấn mạnh rằng thông qua việc tụng niệm niệm Phật (lời cầu khẩn của Đức A Di Đà), bất kỳ ai không phân biệt giới tính, tuổi tác hay địa vị xã hội, và bất kể người đó đã làm việc tốt hay xấu, đều có thể nhận được sự bảo hộ của Đức A Di Đà và được tái sinh trong cõi Tịnh độ của Ngài.

10 bức tượng phật lớn nhất thế giới hiện nay
Daibutsu – Nhật Bản
Daibutsu – Nhật BảnNhững ngôi chùa Phật giáo và tượng Phật luôn là điểm du lịch lôi cuốn Phật tử trên khắp thế giới đến thăm quan. Hi vọng những tượng Phật sẽ vẫn sống sót sau nhiều thế kỷ nữa để hành khách trên khắp thế giới có thời cơ ngắm nhìn sự kì vĩ của những tượng Phật này. Nếu có thời cơ du lịch đến những quốc gia như Xứ sở nụ cười Thái Lan hay Trung Quốc, tất cả chúng ta sẽ không bỏ lỡ thời cơ được ngắm những bức tượng Phật này phải không những bạn !

Related Articles

Responses

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *