Tập đoàn kinh tế nhà nước (Việt Nam) – Wikipedia tiếng Việt

Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2005 thì tập đoàn kinh tế được xếp là một thành phần trong nhóm công ty, cụ thể như sau:

Nhóm công ty là tập hợp các công ty có mối quan hệ gắn bó lâu dài với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ thị trường và các dịch vụ kinh doanh khác. Thành phần của nhóm công ty gồm có:

  • Công ty mẹ, công ty con.
  • Tập đoàn kinh tế
  • Các hình thức khác.

Theo Viện điều tra và nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương CIEM thì :

Khái niệm tập đoàn kinh tế được hiểu là một tổ hợp lớn các doanh nghiệp có tư cách pháp nhân hoạt động trong một hay nhiều ngành khác nhau, có quan hệ về vốn, tài chính, công nghệ, thông tin, đào tạo, nghiên cứu và các liên kết khác xuất phát từ lợi ích của các bên tham gia. Trong mô hình này, “công ty mẹ” nắm quyền lãnh đạo, chi phối hoạt động của “công ty con” về tài chính và chiến lược phát triển.“[1]

Còn theo ông Hồ Xuân Tùng, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển Doanh nghiệp phát biểu trên báo Nhân dân thì :

Mô hình tập đoàn là một hình thái tổ chức giữa các doanh nghiệp. Còn nhiều quan niệm khác nhau về tập đoàn, song cũng có một điểm chung nhất là: Tập đoàn doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có kết cấu tổ chức nhiều cấp, liên kết nhau bằng quan hệ tài sản và quan hệ hợp tác nhằm đáp ứng đòi hỏi của nền sản xuất hàng hóa; các doanh nghiệp trong tập đoàn đều có pháp nhân độc lập.“[2]

Theo TS.Trần Tiến Cường, Trưởng ban nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế TƯ) trong dự thảo Nghị định về hình thành, tổ chức, hoạt động và giám sát đối với TĐ kinh tế nhà nước thì tập đoàn kinh tế Tập đoàn kinh tế nhà nước là nhóm các công ty, liên kết chủ yếu dưới hình thức công ty mẹ – công ty con, có từ hai cấp DN trở lên, tạo thành tổ hợp kinh doanh gắn bó với nhau…[3]

Tháng 3/1994, Thủ tướng nhà nước có quyết định hành động 91 / TTg ngày 07/3/1994 thử nghiệm xây dựng tập đoàn kinh doanh thương mại. Tuy nhiên, những tổ chức triển khai kinh doanh thương mại được hình thành theo quyết định hành động này thời hạn đầu được gọi là tổng công ty 91. Tháng 3/2005, Thủ tướng Việt Nam quyết định hành động thử nghiệm hình thành Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam. Từ đó, những tổng công ty 91 đều được chuyển thành những tập đoàn kinh tế tài chính thử nghiệm. Song, phải đến tháng 11/2009, Thủ tướng Việt Nam mới có quyết định hành động thử nghiệm xây dựng tập đoàn kinh tế tài chính nhà nước. Mục tiêu thử nghiệm là [ 4 ] :

  • Tập trung đầu tư và huy động các nguồn lực hình thành nhóm công ty có quy mô lớn trong các ngành, lĩnh vực then chốt, cần phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế.
  • Giữ vai trò bảo đảm các cân đối lớn trong nền kinh tế quốc dân; ứng dụng công nghệ cao; tạo động lực phát triển cho các ngành, lĩnh vực khác và toàn bộ nền kinh tế.
  • Thúc đẩy liên kết trong chuỗi giá trị gia tăng, phát triển các thành phần kinh tế khác.
  • Tăng cường quản lý, giám sát có hiệu quả đối với vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp trong tập đoàn.
  • Tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách và pháp luật về tập đoàn kinh tế.

Đến thời gian lúc bấy giờ, Việt Nam có 10 tập đoàn kinh tế tài chính nhà nước ( Sông Đà, HUD và Vinashin trở lại thành tổng công ty ) gồm :
Đến tháng 10 năm 2012, nhà nước tổng kết thử nghiệm xây dựng những tập đoàn kinh tế tài chính. Do Sông Đà và HUD không đạt được 1 số ít tiềm năng đề ra khi xây dựng. Nên Thủ tướng có Quyết định số 1428 / QĐ-TTg phát hành ngày 02 tháng 10 năm 2012 : Kết thúc thử nghiệm hình thành Tập đoàn Công nghiệp Xây dựng Việt Nam và Tập đoàn Phát triển nhà và đô thị Việt Nam. Tổ chức lại hai tập đoàn này và đưa chúng quay trở lại thành những tổng công ty. Trong khi đó, Vinashin cũng bị nhu yếu tái cơ cấu tổ chức .

Sự thiết yếu và nhu yếu tất yếu[sửa|sửa mã nguồn]

Do Open hội nhập nên cần phải tổ chức triển khai sắp xếp những doanh nghiệp nhỏ, manh muốn thành những doanh nghiệp lớn để đủ năng lực đối tác chiến lược cũng như cạnh tranh đối đầu với doanh nghiệp quốc tế, tăng cường vị trí của doanh nghiệp nhà nước trong việc bảo vệ vai trò chủ yếu, dẫn dắt những doanh nghiệp thuộc những thành phần kinh tế tài chính khác hoạt động giải trí theo xu thế xã hội chủ nghĩa, và những tập đoàn hoạt động giải trí có hiệu suất cao sẽ làm nòng cốt trong nền kinh tế tài chính xã hội chủ nghĩa. Do nền kinh tế tài chính hội nhập sẽ phải đồng ý cạnh tranh đối đầu, cạnh tranh đối đầu tất yếu dẫn đến tích tụ và tập trung chuyên sâu vốn vì thế tất yếu sẽ hình thành doanh nghiệp lớn, [ 5 ], tức những tập đoàn kinh tế tài chính .

Song khác với các tập đoàn kinh tế thế giới, hầu hết đều đi từ các công ty nhỏ, hoạt động rất hiệu quả, tích tụ vốn và phát triển quy mô dần trở thành các tập đoàn khổng lồ, các tập đoàn kinh tế Việt Nam được thành lập dựa trên các tổng công ty có quy mô chưa lớn, yếu kém trong quản lý, quen dựa vào bao cấp đã vừa độc quyền lại thích có thêm quyền, phần lớn vị trí chủ chốt được bổ nhiệm vì lý do chính trị chứ không dựa trên năng lực quản trị kinh doanh nên sự tác hại của tập đoàn kinh tế khi làm ăn thiếu hiệu quả có thể gây tác hại lớn cho nền kinh tế, cần thận trọng trong việc thành lập.[6]

Hiệu quả hoạt động giải trí[sửa|sửa mã nguồn]

Sử dụng vốn[sửa|sửa mã nguồn]

Tám tập đoàn kinh tế tài chính cùng với 96 tổng công ty, công ty lớn của Nhà nước chiếm hữu gần 400.000 tỷ đồng, chiếm hầu hết vốn của Nhà nước có tại những doanh nghiệp nhà nước. Các tập đoàn và tổng công ty đang nắm giữ 75 % gia tài cố định và thắt chặt của vương quốc, khoảng chừng 60 % tổng tín dụng thanh toán ngân hàng nhà nước trong nước và tổng vốn vay quốc tế nhưng chỉ tạo ra khoảng chừng 40 % tổng sản phẩm trong nước [ 7 ], tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của những đơn vị chức năng này là 17 %, 28,8 % thu ngân sách. Tính đến cuối năm 2007, tổng số vốn chủ sở hữu của những tập đoàn và tổng công ty đã tăng 18 %, tổng tài sản tăng 26 %. [ 3 ]

Đầu tư trái nghề chính[sửa|sửa mã nguồn]

Tại một hội nghị hồi tháng 4-2008 ở Thành Phố Hà Nội, Bộ Tài chính cho biết tính đến cuối năm 2007, tổng giá trị góp vốn đầu tư ra ngoài những nghành nghề dịch vụ kinh doanh thương mại chính của 70 tập đoàn, tổng công ty nhà nước là gần 117.000 tỷ đồng, trong đó góp vốn đầu tư vào nghành nghề dịch vụ kinh tế tài chính, ngân hàng nhà nước và bất động sản là hơn 23.400 tỷ đồng. [ 7 ] .

Tình hình nợ[sửa|sửa mã nguồn]

Có nhiều số liệu khác nhau và nhiều cách nhìn nhận khác nhau về tỷ suất nợ vay trên vốn chủ sở hữu của những doanh nghiệp nhà nước mà những tập đoàn kinh tế tài chính nhà nước và những Tổng công ty nhà nước là những chủ thể chiếm tỷ trọng tuyệt đối về vốn .

Tỷ lệ nợ phải trả 8 tập đoàn kinh tế cùng với 96 tổng công ty, công ty lớn của Nhà nước lên đến 1,36 lần, tính đến cuối năm 2007 và nợ của các tập đoàn kinh tế vẫn trong vòng kiểm soát[8]

Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước rất cao, cá biệt lên đến 42 lần trên vốn của chủ sở hữu. So với mức tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của các tập đoàn kinh tế quốc tế là chỉ từ 1 đến 3 lần thì tỷ lệ nợ vay/vốn chủ sở hữu của các tập đoàn kinh tế Việt Nam nếu được công bố sẽ khiến “thế giới phải giật mình“, có đại biểu quốc hội đặt nghi vấn cho rằng nguyên nhân của việc thiếu rõ ràng trong bảo lãnh tín dụng, độc quyền, khó kiểm soát nợ của doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước có gốc gác từ lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm.[9]

Hoạt động yếu kém, sử dụng quá nhiều nguồn lực, được quá nhiều ưu tiên, khuyễn mãi thêm kể cả lúc kinh tế tài chính quốc gia gặp nhiều khó khăn vất vả [ 10 ], cạnh tranh đối đầu không bình đẳng, không làm tròn vai trò nòng cốt của nền kinh tế tài chính thậm chí còn đã trở thành là gánh nặng của nền kinh tế tài chính, lũng đoạn trải qua quan hệ, coi trọng quyền lợi nhóm, những tập đoàn kinh tế tài chính được xem là một trong những nguyên do gây ra lạm phát kinh tế cao vào năm 2008 [ 11 ] [ 12 ] .Có quan điểm so sánh về những tổng công ty nhà nước như sau :

Tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước như những chàng công tử, được cha mẹ (nhà nước) nuôi dưỡng chu đáo nên béo tốt. Nói chung là nhất về vị thế và ưu đãi, nhưng hiệu quả hoạt động lại yếu kém

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *