VN tự tin hơn trước TQ trên Biển Đông nhờ chuyến thăm của bà Harris? – BBC News Tiếng Việt

VN tự tin hơn trước TQ trên Biển Đông nhờ chuyến thăm của bà Harris?

  • Mỹ Hằng
  • BBC News Tiếng Việt

25 tháng 8 2021Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris gặp các quan chức chính phủ VN tại Hà Nội hôm 25/8/2021Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris gặp những quan chức cơ quan chính phủ việt nam tại Thành Phố Hà Nội hôm 25/8/2021

Chuyến thăm Hà Nội của Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris diễn ra khi căng thẳng trên Biển Đông tiếp tục leo thang, trong khi chính trường thế giới đầy biến động, mà tâm điểm mới nhất là cuộc rút quân của Mỹ tại Afghanistan.

Có nhiều quan điểm cho rằng Mỹ khó lòng xoay trục sang châu Á như dự kiến, do đó sẽ tác động ảnh hưởng tới việc kiềm chế Trung Quốc trên Biển Đông, đẩy Việt Nam và những nước Khu vực Đông Nam Á vào tình thế khó khăn vất vả hơn .Đài truyền hình BBC News Tiếng Việt có cuộc trao đổi với nhà nghiên cứu Biển Đông, giảng viên Luật Quốc tế tại TP Hồ Chí Minh, Ths. Hoàng Việt quanh yếu tố này .

BBC: Xin ông cho biết chuyến thăm của bà Kamala Harris có ý nghĩa gì đối với tình hình của Việt Nam hiện nay trên Biển Đông?

Chuyên gia Hoàng Việt: Chuyến thăm Việt Nam của bà Kamala Harris sẽ có hai mục tiêu quan trọng đối với VIệt Nam.

Hoang Viet, South China SeaThứ nhất, thôi thúc quan hệ kinh tế tài chính thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ. Dù trong thời hạn qua mối quan hệ này đã tăng trưởng can đảm và mạnh mẽ nhưng còn có nhiều tiềm năng để tăng trưởng được hơn nữa. Đặc biệt là trong toàn cảnh dịch bệnh toàn thế giới để khắc phục hậu quả .Thứ hai, là bảo mật an ninh. Cụ thể là những yếu tố trên Biển Đông. Trong thời hạn gần đây Việt Nam luôn bị Trung Quốc rình rập đe dọa. Mới đây nhất, một số ít tàu thăm dò của Trung Quốc đang hoạt động giải trí trên vùng độc quyền kinh tế tài chính của Việt Nam, Malaysia và Philippines. Hành động này đã xảy ra liên tục trong mấy năm liên tục. Có thể nói Biển Đông là chất xúc tác để mối quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ nước tăng trưởng nhanh gọn dù trước là cựu thù .Chuyến thăm cho thấy Mỹ rất coi trọng Việt Nam. Năm 2020 thời Trump, ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và sau đó cố vấn bảo mật an ninh Robert C. O’Brien đã tới thăm Việt Nam. Năm 2021, Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và nay phó tổng thống Kamala Harris thăm Việt Nam .Điều này biểu lộ sự trấn an, cam kết và chăm sóc của Mỹ, rằng Mỹ sẽ sát cánh cùng những vương quốc Khu vực Đông Nam Á để chống lại những tham vọng sai lầm, những hành vi hung hăng, cưỡng ép của Trung Quốc trên Biển Đông .

Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam

Việt Nam tiếp đón tàu trường bay Theodore Roosevelt của Hải quân Hoa Kỳ .

Bản quyền hình ảnh U.S. Navy via Getty Images

Tàu trường bay Carl Vinson của Mỹ đã có chuyến ghé thăm lịch sử dân tộc tại thành phố TP. Đà Nẵng và comma Việt Nam và comma lần tiên phong một con tàu cỡ này đến thăm kể từ khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc .

Bản quyền hình ảnh Getty Images

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump thăm Việt Nam và dự Hội nghị APEC .

Bản quyền hình ảnh US Embassy in Vietnam

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm Hoa Kỳ .

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thăm Việt Nam và thông tin Hoa Kỳ dỡ bỏ lệnh cấm vận bán vũ khí sát thương cho Việt Nam

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Hoa Kỳ. Hai nước trải qua Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Việt Nam-Hoa Kỳ .

Hoa Kỳ dỡ bỏ một phần lệnh cấm cung ứng vũ khí sát thương cho Việt Nam .

Bản quyền hình ảnh EPA

quản trị nước Trương Tấn Sang thăm Hoa Kỳ .

Bản quyền hình ảnh Dennis Brack-Pool/Getty Images

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng thăm Hoa Kỳ .

quản trị nước Nguyễn Minh Triết thăm Hoa Kỳ .

Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush thăm Việt Nam và dự APEC 2006 .

Bản quyền hình ảnh AFP

Ký kết hiệp định song phương về việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới .
Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy và Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển.
Chú thích hình ảnh Tổng Giám đốc WTO Pascal Lamy và Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trương Đình Tuyển.

Bản quyền hình ảnh WTO

Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải thăm Hoa Kỳ .

Hiệp định thương mại song phương có hiệu lực thực thi hiện hành. Sản phẩm Việt Nam được giảm thuế từ mức trung bình 40 % xuống trung bình 3 % khi vào Hoa Kỳ .

Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton thăm chính thức Việt Nam.

Bản quyền hình ảnh Thierry Falise/Gamma-Rapho via Getty Images

Hai nước trao đổi Đại sứ. Ông Lê Văn Bang trở thành Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ và ông Douglas Peterson trở thành Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam .

Warren Christopher khánh thành Đại sứ quán Hoa Kỳ tại TP. Hà Nội khi ông có chuyến thăm chính thức tiên phong của một ngoại trưởng Hoa Kỳ tới Việt Nam .

Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton và Thủ tướng Võ Văn Kiệt công bố thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam .

Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton công bố dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại so với Việt Nam .

Bản quyền hình ảnh Getty Images

nhà nước Hoa Kỳ chính thức được cho phép khách du lịch và comma cựu chiến binh và comma nhà báo và comma người kinh doanh Hoa Kỳ đến thăm Việt Nam .

Cấm vận thương mại của Hoa Kỳ và comma đã có hiệu lực thực thi hiện hành so với Bắc Việt Nam từ năm 1964 và comma được lan rộng ra cho hàng loạt Việt Nam .

Đương nhiên, với những công bố như vậy từ Mỹ thì cũng không thuận tiện để kiềm chế Trung Quốc, nhưng tối thiểu nó tạo ra thế đối trọng .Ngay trong chuyến đi của Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin, ông cũng hứa tăng cường sức mạnh chấp pháp của Việt Nam trên Biển Đông để phần nào đối trọng sức mạnh của Trung Quốc .

BBC: Ông có hi vọng cải thiện được gì đối với các vấn đề trên Biển Đông của Việt Nam hiện nay (như chủ quyền, các dự án dầu khí, quyền đánh bắt cá tại ngư trường của mình, v.v…) qua chuyến thăm này?

Chuyên gia Hoàng Việt: Chúng tôi không kỳ vọng quá nhiều vào một chuyến đi. Nói cho cùng, nếu Việt Nam muốn chống lại sự hung hăng của Trung Quốc thì Việt Nam phải tự làm điều đó.

Quan trọng là Hoa Kỳ sẽ tương hỗ Việt Nam mạnh lên cả về kinh tế tài chính, thương mại lẫn năng lượng chấp pháp trên biển, lực lượng công an biển, để đối phó với giải pháp vùng xám của Trung Quốc .Mỹ đồng điệu quan điểm là không đứng về phía nào trong công bố về chủ quyền lãnh thổ. Mỹ tôn trọng tự do hải hành, tự do hàng không và tôn trọng lao lý quốc tế .A PLA naval aviation brigade under the PLA Eastern Theater Command takes part in a combat training exercise in east China's Zhejiang Province, Jan 14, 2021.-Nguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Một cuộc tập trận của quân đội TQ ở Chiết Giang ngày 14/1/2021Việt Nam cũng không trông mong với chuyến thăm này của bà Kamala Harris, hoàn toàn có thể giúp đòi lại những thực thể đã bị Trung Quốc xâm lăng, hay giúp nói mạnh hơn về mặt chủ quyền lãnh thổ. Việt Nam hiểu điều đó, hiểu rằng phải tuân thủ lao lý quốc tế trong đó có Công ước Quốc tế về Luật Biển về vùng độc quyền kinh tế tài chính và thềm lục địa mà mỗi vương quốc, trong đó có Việt Nam, đương nhiên được hưởng .Nó dẫn tới yếu tố là có lẽ rằng với sự khuyến khích và trợ giúp của Mỹ, Việt Nam hoàn toàn có thể can đảm và mạnh mẽ hơn trong quyết định hành động thực thi những quyền của mình trên những vùng biển của mình .Chúng ta đã thấy suốt những năm vừa mới qua, Việt Nam đã phải rút khỏi nhiều lô dầu khí do sự rình rập đe dọa từ Trung Quốc. Gần đây, năm 2020, có thông tin Việt Nam chần chừ không dám quyết định hành động có liên tục việc khai thác dầu hay không do quan ngại gây căng thẳng mệt mỏi trong quan hệ với Trung Quốc. Tôi hy vọng với sự trợ giúp của Hoa Kỳ, Việt Nam sẽ tự tin hơn trong bảo vệ những quyền của mình trên Biển Đông .

BBC: Một số chuyên gia cho rằng việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan có thể làm ảnh hưởng đến khả năng hiện diện và sức mạnh của Mỹ trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương,đặc biệt là trong vấn đề Biển Đông. Ông có bình luận gì về ý kiến này?

Chuyên gia Hoàng Việt: Có hai nhóm ý kiến. Nhóm thứ nhất cho rằng như vậy cam kết của Mỹ không đáng tin lắm. Dẫn tới việc nghi ngờ cam kết của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, trong đó có khu vực Đông Nam Á. Đó là quan điểm của một số nước, trong đó có Trung Quốc.

Nhưng cá thể tôi cho rằng cần nhìn lại lịch sử dân tộc đại chiến Afghanistan. Trước đây, Mỹ sử dụng kế hoạch khác. Nhưng sau sự kiện 11/9, dưới thời Tổng thống George Bush con, Mỹ chuyển hướng sang kế hoạch chống khủng bố toàn thế giới, từ đó dẫn đến sự sa lầy của Mỹ vào những vương quốc như Afghanistan và Iraq .Đến giờ đây nhiều chuyên viên cho rằng đó là sai lầm đáng tiếc và Mỹ cần phải rút ra. Dưới thời Donald Trump, Mỹ đã mở màn rút quân khỏi Afghanistan. Đến thời Biden thì ông chỉ làm kinh khủng hơn việc đó thôi .Mỹ đã tốn 20 năm trời và hàng tỷ đôla để trang bị cho quân đội Afghanistan. Nhưng thực sự quân đội của cơ quan chính phủ Afghanistan lại không có đủ sức để hoạt động giải trí. Cho nên, chỉ cần Mỹ rút quân là Taliban tiến vào với vận tốc không ngờ .Nhưng những sự kiện như vậy không có nghĩa cam kết của Mỹ với khu vực Biển Đông sẽ đổi khác. Mỹ không hề cam kết với bất kể vương quốc Khu vực Đông Nam Á nào là Mỹ sẽ chiến đấu cùng vương quốc đó để chống lại Trung Quốc .Việt Nam cũng trọn vẹn hiểu điều đó. Việt Nam có chủ trương ‘ ba không ‘. Đến năm 2019 Sách Trắng Quốc phòng của Việt Nam nâng lên thành ‘ bốn không một tùy ‘, trong đó có việc Việt Nam ‘ không liên minh với nước nào để chống lại một nước khác ‘ .Do đó Việt Nam cũng không mong đợi dựa vào Mỹ để chống lại Trung Quốc, mà trong nghành quốc phòng phải tự mình làm. Việt Nam, Mỹ và những vương quốc Khu vực Đông Nam Á khác hiểu nhau rất rõ ở chỗ này .Bên cạnh đó, hoàn toàn có thể nhìn thấy đây là cơ may cho khu vực Khu vực Đông Nam Á và Biển Đông. Sau khi rút khỏi Afghanistan, Mỹ hoàn toàn có thể dồn trọng tâm, sức lực lao động vào khu vực này, trong đó đặc biệt quan trọng là đối trọng với Trung Quốc .Tôi cho rằng việc Mỹ rút khỏi Afghanistan sẽ tích cực hơn cho yếu tố Biển Đông .Trở lại yếu tố Biển Đông, thời ông Obama cũng đã đã thực thi chủ trương xoay trục châu Á, nhưng chưa đủ mạnh. Điều này tùy thuộc vào tính cách từng tổng thống và tình hình nội bộ của chính nước Mỹ lúc đó. Thời Trump làm rất mạnh, nhưng với mục tiêu ‘ nước Mỹ trên hết ‘, nên ông Trump làm một mình .Dưới thời Biden, ông vừa làm rất can đảm và mạnh mẽ, vừa biết lôi kéo những liên minh, đối tác chiến lược, gây sức ép lên Trung Quốc .Tất nhiên từ dự tính sáng sủa tới việc biến thành thực sự thì là cả câu truyện dài và không đơn thuần .

BBC: Việc Hoa Kỳ đã buộc phải di chuyển tàu sân bay duy nhất của mình ở châu Á – Thái Bình Dương, Ronald Reagan, đến Trung Đông vào tháng 6 để giúp rút quân, theo ông có thể gây ra những hệ lụy gì trên Biển Đông?

Chuyên gia Hoàng Việt: Mỹ có nhiều lực lượng ở Biển Đông. Tàu sân bay chỉ là một phần chứ không phải là toàn bộ sự hiện diện và sức mạnh của Mỹ. Mỹ vẫn cùng các đồng minh và đối tác tạo thành sức mạnh tổng thể.

Cả Mỹ và Trung Quốc đều không muốn khơi mào đại chiến về quân sự chiến lược. Do đó việc này không tác động ảnh hưởng nhiều đến sự hiện hữu của Mỹ trên Biển Đông .USS Ronald ReaganNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Tàu trường bay USS Ronald Reagan

BBC: Về phía Việt Nam, cần phải làm gì để tận dụng cơ hội của chuyến thăm này nhằm đẩy mạnh vị thế và củng cố đường hướng chiến lược trên Biển Đông và trước Trung Quốc?

Chuyên gia Hoàng Việt: Sức mạnh của Việt Nam trên Biển Đông phải là sức mạnh tổng hợp, dài hơi và toàn diện. Việt Nam là quốc gia nước nhỏ hơn Trung Quốc nhiều. Biển Đông căng thẳng thì cũng ảnh hưởng thương mại, chính trị, ngoại giao, quốc phòng giữa 2 nước.

Chúng ta đã thấy những câu truyện tương tự như ở Philiipines. Khi Philippines khởi kiện Trung Quốc năm 2013 thì Trung không cho nhập khẩu hàng nông sản từ Philippines, gây khốn đốn cho nông dân .Nhiều lần khi quan hệ hai nước trục trặc, nhiều sản phẩm & hàng hóa Việt Nam xuất qua đường tiểu ngạch sang Trung Quốc bị đình lại .Chuyến thăm của bà Kamala Harris là thời cơ tốt cho Việt Nam để có được tương hỗ từ Mỹ nhằm mục đích tăng trưởng thương mại, kinh tế tài chính. Phát triển được kinh tế tài chính thì hoàn toàn có thể tăng trưởng nhiều nghành khác như shopping vũ khí, quốc phòng, nâng cao năng lượng chấp pháp và sức mạnh quân sự chiến lược trên Biển Đông .Hình ảnh vệ tinh cho thấy việc xây dựng của Trung Quốc tại Đá Chữ ThậpNguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Trung Quốc đang liên tục thiết kế xây dựng những hòn đảo tự tạo trên Biển ĐôngNgười ta vẫn mong đợi Việt Nam nâng tầm quan hệ với Mỹ lên đối tác chiến lược tổng lực. Nhưng tín hiệu đưa ra cho thấy Việt Nam vẫn ngần ngại, chưa chuẩn bị sẵn sàng cho yếu tố này do lo lắng Trung Quốc. Tôi cho rằng đây là thời gian để Việt Nam biến điều này thành hiện thực .

Related Posts

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *